3 Najpiękniejsze Bieszczadzkie Szlaki Dla Każdego
3 Najpiękniejsze Bieszczadzkie Szlaki Dla Każdego
Bieszczadzkie szlaki urzekają co roku coraz to większe rzesze turystów. Dzieje się tak z pewnością z kilku powodów. Podczas gdy inne górskie regiony w naszym kraju odstraszają rosnącymi z roku na rok tłumami w Bieszczadach nadal można poczuć się zagubionym na końcu świata. Szczególnie po sezonie letnim bieszczadzkie szlaki oferują nam nieraz kompletną pustkę. To, że w trakcie całodniowej wycieczki nie spotkamy tutaj ani jednej osoby nie jest niczym nadzwyczajnym.
Bieszczady oszałamiają także swoją dziką przyrodą. Niezapomnianym wyjazdem będzie nawet kilkudniowy pobyt w jednej z bieszczadzkich agroturystyk, czy innych miejsc noclegowych położonych pośród łąk czy lasów. To właśnie tutaj w pełni poczujemy, że jesteśmy na dziewiczym łonie natury.
Bieszczady to także moc atrakcji, zabytków związanych z ich niezwykle bogatą historią czy wreszcie po prostu ciekawych miejsc, które warto odwiedzić. Dla wielu osób przyjeżdżających w te strony niekwestionowaną atrakcją Bieszczadów są górskie wędrówki, bieszczadzkie szlaki oferujące mozolny wysiłek, który jest jednak zawsze wynagradzany oszałamiającymi, niemożliwymi do odnalezienia nigdzie indziej w Polsce widokami.
W ostatnim czasie od naszych czytelników docierają do nas dziesiątki pytań. Dotyczą one noclegów, porad dotyczących tego gdzie się zatrzymać w Bieszczadach, co zobaczyć, co robić tutaj z dziećmi, czy wtedy, gdy pada deszcz. Na wszystkie te pytania staramy się sumiennie odpowiadać w kolejnych naszych artykułach. Teraz czas zatem na próbę odpowiedzi na pytanie o to, które bieszczadzkie szlaki są najpiękniejsze i najbardziej godne polecenia. Opiszemy przy tym trzy najbardziej popularne masywy z krótką charakterystyką szlaków nimi biegnących. Takie ujęcie będzie chyba ciekawsze niż spotykany niemal w każdym przewodniku opis poszczególnych szlaków. Pozwoli ono też spojrzeć na dany fragment Bieszczadów niejako „z lotu ptaka”.
#1 Połonina Wetlińska
Połonina Wetlińska z niemal legendarnym schroniskiem, tzw. Chatką Puchatka, jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych masywów, bieszczadzkich szlaków oraz celów tutejszych pieszych wędrówek. Pojawia się na niezliczonych pocztówkach czy w kalendarzach, jej zdjęcia zalewają internet. Nic w tym dziwnego – jest to wszak miejsce wyjątkowe. Połonina Wetlińska rozpoczyna całe pasmo podobnych sobie masywów leżących na wschód od niej. Wszystkie charakteryzuje taki sam, wyjątkowy i niemożliwy do odnalezienia gdzie indziej w Polsce układ roślinności. Zbocza porasta gęsty, wiekowy las ze znaczą przewagą buków. W partiach szczytowych dominują bezdrzewne połoniny. Co charakterystyczne granica pomiędzy lasem, a połoniną jest bardzo gwałtowna – łączy je jedynie zwykle wąski pas karłowatych drzewek. Brak tutaj tak dobrze znanej chociażby z Tatr kosodrzewiny.
Północne stoki Połoniny Wetlińskiej cechują się o wiele bardziej urozmaiconą budową. Są one poprzecinane siecią dolinek i szczytów. Południowe zbocza masywu są o wiele bardziej strome, a u ich podnóża w dolinach wygodnie rozłożyły się miejscowości turystyczne takie jak Wetlina czy Smerek. Połoninę można zdobyć na kilka sposobów. Prowadzi tutaj kilka szlaków:
- czarny przez Krysową
- czerwony ze Smereka
- żółty z Wetliny
- żółty z Suchych Rzek
- żółty z Przełęczy Wyżnia
- czerwony z Berehów Górnych
Dodatkowo samą granią Połoniny Wetlińskiej biegnie szlak czerwony. Najbardziej popularnym celem wędrówek jest tutaj znajdująca się na wschodnim skraju Połoniny Chatka Puchatka, czyli niemal mityczne bieszczadzkie schronisko. Najkrótsza droga do tego miejsca to szlak żółty z Przełęczy Wyżnia i czerwony z Berehów Górnych. Fakt ten sprawia, że te dwa bieszczadzkie szlaki są chyba najbardziej uczęszczanymi. Również bardzo popularny jest szlak żółty z Wetliny. Tu powód jest bardzo prozaiczny – Wetlina to przecież jedno z najbardziej znanych bieszczadzkich miejsc noclegowych.
Kto pragnie odrobiny ciszy i spokoju podczas górskiej wędrówki ten powinien rozważyć zdobycie Połoniny Wetlińskiej szlakiem żółtym z Suchych Rzek, czy czarnym przez Krysową. To właśnie na nich turystów będzie najmniej. Szlak czerwony ze Smereka jest również dość mocno uczęszczany. Wynika to zapewne z olbrzymiej atrakcyjności samego szczytu o tej samej nazwie, z którego roztacza się wspaniały widok.
Największym rarytasem jest jednak w tej okolicy sama wędrówka grzbietem Połoniny Wetlińskiej. Szlak ten jest niezwykle urozmaicony. Mimo położenia na zdawałoby się płaskiej grani masywu raz opada mocno w dół, raz pnie się ostro pod górę. Prowadzi momentami przez gęste zarośla (Szare Berdo), innym razem przez skaliste fragmenty rodem z Tatr (Osadzki Wierch). Z każdym danym krokiem odsłania się przed nami coraz to wspanialszy widok urzekający niezależnie od kierunku, w którym spoglądamy. Punktem kulminacyjnym każdej wyprawy są tu odwiedziny w Chatce Puchatka. Chętni mogą poczekać tutaj na zachód słońca lub wspiąć się tutaj tuż przed jego wschodem – niezapomniane wrażenia gwarantowane!
#2 Połonina Caryńska
Połonina Caryńska to piękny masyw wyróżniający się strzelistą sylwetką. Słynie on ze swojego centralnego położenia pośród największych i najbardziej majestatycznych bieszczadzkich masywów. Roztacza się stąd w związku z tym oszałamiająca panorama w promieniu 360 stopni, na podstawie której można by się uczyć topografii tego regionu. Połonina ta słynie również z bardzo stromych podejść, jest także często wybierana jako miejsce do obserwacji wschodów czy zachodów słońca. Można ją zdobyć wędrując jednym z czterech szlaków:
- czerwonym z Berehów Górnych
- zielonym z Przełęczy Wyżniańskiej
- czerwonym z Ustrzyk Górnych
- zielonym z Przysłupu Caryńskiego
Północne stoki Połoniny Caryńskiej, podobnie jak Wetlińskiej, są nieco mniej strome, jednak tutejsza rzeźba terenu jest zdecydowanie mniej urozmaicona niż w przypadku poprzednio opisywanego masywu. Zbocza południowe cechuje znaczne nachylenie. Zdobycie Połoniny Caryńskiej właściwie z którejkolwiek strony wymaga nie lada wysiłku. Męcząca stromizna i znacząca długość szlaków dają się tutaj naprawdę we znaki. Wynagrodzeniem są przepiękne widoki we wszystkich kierunkach, z których słynie „Caryca”. Tutaj również niezapomnianych wrażeń dostarcza przejście całego grzbietu masywu.
Połoninie Caryńskiej dodatkowego uroku dodają leżące u jej północnych zboczy tereny dawnej wsi o nazwie Caryńskiej. Długa i szeroka dolina umościła się wygodnie wzdłuż całego masywu Połoniny. To właśnie w niej wzdłuż płynącego dnem doliny potoku przez stulecia tętniło życie jednej z setek unicestwionych po II wojnie światowej bojkowskich wsi. Dziś pozostały po niej tylko wyraźnie jeszcze widoczne ale z wolna zarastające pola. W jednej z tutejszych kęp drzew drzemie też opuszczone cerkwisko oraz kilka chylących się ku upadkowi zapomnianych krzyży.
#3 Gniazdo Tarnicy
Gniazdo Tarnicy słynne jest z kilku powodów. To właśnie w tym masywie znajduje się należący do korony gór polskich najwyższy szczyt polskich Bieszczadów – Tarnica. To tu znajduje się także kilka innych strzelistych, trudnych do zdobycia szczytów jak Krzemień, Halicz, czy Rozsypaniec. To tu wreszcie znajduje się tak bardzo lubiane przez wielu turystów Bukowe Berdo. Stąd także roztacza się wspaniały widok sięgający daleko wgłąb Ukrainy. Widać stąd jak na dłoni również najwyższy szczyt całych Bieszczadów – Pikuj.
Gniazdo Tarnicy, w odróżnieniu od Połoniny Wetlińskiej czy Caryńskiej, charakteryzuje o wiele bardziej rozbudowany masyw. Jest silnie rozczłonkowany i podzielony na kilka biegnących w różnych kierunkach grani. Stąd też nie dziwi duża ilość możliwości zdobycia masywu. Tutejsze szlaki to:
- żółty na Bukowe Berdo z Mucznego
- niebieski na Bukowe Berdo z Widełek
- czerwony na Szeroki Wierch z Ustrzyk Górnych
- niebieski z Wołosatego na przełęcz pod Tarnicą
- czerwony z Wołosatego na Przełęcz Bukowską
Wszystkie one cechują się znaczącymi długościami. Wędrówki w tym masywie najlepiej będzie planować latem gdy dzień jest długi. Nie powinniśmy wszak się dziwić jeśli spędzimy tu w drodze 6-8 godzin. Gniazdo Tarnicy oferuje niezwykle urozmaicone bieszczadzkie szlaki – jest tu dosłownie wszystko: strome, kamieniste podejścia i zejścia na łeb, na szyję, długie granie i spokojne trawersy szczytów, piękne, gęste lasy bukowe, odsłonięte połoniny, na których niemiłosiernie pali słońce, czy zarośla skarłowaciałych drzewek. Obszerny masyw daje możliwość różnego łączenia szlaków – można tu wracać wielokrotnie, a za każdym razem iść trochę inną drogą.
Szlakiem szczególnie wyczerpującym jest wejście na Halicz i Rozsypaniec. Szczyty te leżą niejako na uboczu i w oddali od początków wszystkich szlaków masywu. Niezależnie z której strony będziemy chcieli je zdobyć (z Przełęczy Goprowskiej czy z Przełęczy Bukowskiej) na tę wyprawę tak czy inaczej powinniśmy przeznaczyć cały dzień. Zdecydowanie krótsze szlaki to wejścia na Szeroki Wierch czy Bukowe Berdo. Jeśli nie mamy siły na dłuższą wędrówkę wówczas masywy te możemy zdobyć i wrócić do punktu wyjścia po własnych śladach.
Jednym z największych atutów tego miejsca są niepowtarzalne widoki. Z jednej strony mamy tu piękną panoramę w kierunku Połoniny Caryńskiej i Wetlińskiej, dalej na północ w kierunku Lutowisk i Ustrzyk Dolnych. Największe wrażenie robi jednak możliwość spojrzenia daleko wgłąb terytorium Ukrainy. U naszych stóp leży cała dolina górnego Sanu wraz z pustymi miejscami po wysiedlonych bojkowskich wsiach. Z łatwością dostrzeżemy też opuszczoną cerkiew w Sokolikach Górskich. Dalej widzimy kolejne ukraińskie pasma górskie z Bieszczadami Wschodnimi i dalszymi masywami. Z tymi widokami naprawdę mało co może się równać.
Bieszczadzkie szlaki – który najpiękniejszy?
Bieszczady to wyjątkowe, niezwykle rozległe góry. Oferują one całą paletę górskich wędrówek, w trakcie których każdy znajdzie coś dla siebie. Są tu zatem długiem, lesiste trakty niekończącymi się graniami, są ostre podejścia czy ścieżki biegnące bezdrzewnymi połoninami, gdzie szczególnie latem niemiłosiernie pali słońce. Naprawdę trudno jest powiedzieć, które bieszczadzkie szlaki zasługują na miano najpiękniejszych, najciekawszych czy najbardziej godnych polecenia. Wybór zależeć będzie od wielu osobistych preferencji danego turysty.
W niniejszym artykule przedstawiliśmy te bieszczadzkie szlaki, które uważane są za najbardziej emblematyczne. Są one kojarzone i nieraz wręcz utożsamiane z całymi Bieszczadami i tutejszymi górskimi wędrówkami. Nie jest to do końca słuszne ponieważ Bieszczady oferują wiele innych, wspaniałych, mniej znanych szlaków. Prawdą jednak jest, że drogi, szczyty i masywy opisane powyżej są niejako kwintesencją, zwieńczeniem tego co z Bieszczadami kojarzy się najbardziej. To właśnie tutaj będziemy początkowo piąć się mozolnie stromą ścieżką pośród gęstego lasu aby w końcu dotrzeć do bezdrzewnych połonin, z których zwykle roztacza się zapierający dech w piersiach widok. To właśnie ta różnorodność i zmienność bieszczadzkich krajobrazów jest tym, za co kochamy Nasze Bieszczady i ze względu na co wracamy tu raz po raz…
Rawki z Przełęczy Wyżniańskiej
Rawki z Przełęczy Wyżniańskiej
Rawki z Przełęczy Wyżniańskiej to piękny, widokowy ale i trudny szlak. Mimo mozolnego podejście wybierany jest przez wielu turystów. Przyciąga ich tutaj doskonałe, centralne położenie masywu Małej i Wielkiej Rawki. Ze szczytów tych położonych pomiędzy innymi najbardziej znanymi bieszczadzkimi masywami takimi jak Połonina Wetlińska, Połonina Caryńska czy Gniazdo Tarnicy roztacza się oszałamiający widok we wszystkich kierunkach na góry przez wielu uważane za najpiękniejsze w Polsce.
Mówi się, że w Bieszczady przyjeżdża się tylko raz, a potem już się tylko wraca. Turyści przyjeżdżają tu z wielu różnych powodów. Przede wszystkim przyciągają tu wspaniałe górskie szlaki z oszałamiającymi widokami i niespotykanymi gdzie indziej w Polsce połoninami. Niektórzy przybywają tu by szukać śladów niezwykle bogatej bieszczadzkiej historii i jej śladów, licznych tutaj zabytków, np. pięknych cerkwi. Inni wybierając Bieszczady po prostu ze względu na ogromną ilość tutejszych atrakcji dających wiele możliwości aktywnego spędzania tutaj czasu nawet podczas niepogody. Jeszcze inni wybierają Bieszczady ze względu na olbrzymią ofertę miejsc noclegowych czy agroturystyk w pięknych, cichych miejscach.
Nas osobiście w Bieszczadach urzeka absolutnie wszystko. Zakochaliśmy się w tych górach przez niezwykłą i mało znaną historię oraz oszałamiającą swoją bujnością przyrodę. Nasze pierwsze wyjazdy w Bieszczady spędzaliśmy głównie penetrując puste dziś doliny, w których niegdyś tętniły życiem wysiedlone po wojnie bojkowskie wsie, takie jak nasze ulubione Tworylne czy Krywe. Po jakimś czasie postanowiliśmy jednak nadrobić zaległości związane z samymi górami. Jednym z takim szlaków na naszej liście „do zrobienia” były właśnie od dawna Rawki z Przełęczy Wyżniańskiej.
Przełęcz Wyżniańska
Na Przełęcz Wyżniańską docieramy wygodnie tzw. dużą pętlą bieszczadzką. Dojedziemy tu wygodnie samochodem lub jednym z wielu kursujących w Bieszczadach busów. Ma Przełęczy znajduje się wygodny parking będący miejscem startu naszej wycieczki. Po krótkim przygotowaniu ruszamy zatem na szlak w kierunku Bacówki Pod Małą Rawką.
Podejście we mgle
Naszą wędrówkę odbyliśmy pod koniec maja – od samego rana towarzyszyły nam gęste mgły tworzące wspaniałe scenerie do zdjęć ale zasłaniające większość widoków. Mimo tego ruszyliśmy w góry licząc na to, że mgła zniknie, a chmury się podniosą.
Stromizna pośród buków
Po minięciu wspomnianej Bacówki i wejściu w gęsty las szlak staje się bardzo nieprzyjemny. Na dużej jego część jest bardzo stromy. Poruszamy się tutaj wzdłuż poręczy na przemian po stopniach bądź śliskich korzeniach i błocie. Mijający nas raz po raz zmęczeni turyści potwierdzają nasze odczucia. Powoli i mozolnie pniemy się dalej wypatrując końca lasu.
Coraz bliżej wyjścia z lasu
Tak jak w przypadku chyba niemal wszystkich bieszczadzkich wędrówek jednym z ich najciekawszych etapów jest wyjście z lasu na połoninę. Na granicy drzew mijamy zwykle wąski pas karłowatych drzewek i krzewów, które często tworzą niebywałe kształty. Tym razem okazało się dodatkowo, że chmury nadal się nie podniosły i zaraz po wyjściu z lasu znaleźliśmy się we wnętrzu jednej z nich. Doskwierająca nam w lesie duchota ustąpiła chłodowi i zimnej wilgoci, w której szliśmy dalej w nadziei na wyjście na grań i na polepszenie pogody.
Na grani
Po niedługim czasie od wyjścia z lasu dotarliśmy na grań i naszym oczom ukazało się…właściwie nic! Okazało się, że chmury nadal były tak nisko, że znajdowaliśmy się w ich środku. Postanowiliśmy zatem odpocząć w tym miejscu. Po niedługiej chwili spędzonej na jedzeniu kanapek zwróciliśmy uwagę na to, że dookoła nas coś się dzieje. Raptem zacząć wiać lekki wiatr. Chmury zaczęły się podnosić i przed nami rozegrał się kilkuminutowy, wspaniały spektakl, w trakcie które dookoła nas raz po raz z porannej mgły i chmur wyłaniały się kolejne szczyty. Po dosłownie 30 minutach niebo było już czyściutkie, a my w ciepłych promieniach słońca ruszyliśmy dalej.
Mała Rawka
W miarę ustępowania mgły raz po raz zaskakiwały nas widoki we wszystkie strony oraz bliskość niewidocznych jeszcze chwilę wcześniej gór. Po niedługim czasie jasne już było dokąd zmierzamy – naszym oczom ukazał się niemal cały szlak grzbietem masywu Rawek. Dodatkową atrakcją okazały się widoki sięgające daleko wgłąb słowackiej części gór.
Wielka Rawka
Po niedługim i przyjemnym marszu granią dotarliśmy do Wielkiej Rawki. Chmury na tym etapie podniosły się już zupełnie i swobodnie mogliśmy podziwiać otaczające nas morze gór. Centralne położenie w Bieszczadach masywu Rawek pozwala na rozkoszowaniem się widokiem na najbardziej emblematyczne wierzchołki Bieszczadów Wysokich.
Powrót
W drodze powrotnej towarzyszyło nam ostre, palące słońce zapowiadającej mającą później przyjść burzę. O jej zbliżaniu świadczyły także piękne chmury budujące się na niebie i same w sobie będące świetnym tematem do zdjęć. Powrót pozwolił nam podziwiać majestatyczny masyw Połoniny Wetlińskiej leżący tutaj niejako odrobinę u naszych stóp.
Rawki z Przełęczy Wyżniańskiej – czy warto?
Na koniec wypada odpowiedzieć na pytanie czy szlak Rawki z Przełęczy Wyżniańskiej jest godny polecanie? Wydaje się, że odpowiedź ta nasuwa się sama – oczywiście, że tak! Kilka wspomnianych już w tekście faktów sprawia, że jest to świetna propozycja dla każdego miłośnika Bieszczadów.
Najbardziej urzeka położenie Rawek w sercu Bieszczadów. Pozwala ono z jednego miejsca podziwiać widoczne jak na dłoni najbardziej znane bieszczadzkie szczyty. Wysokość Rawek daje możliwość spojrzenia również wgłąb terytorium Słowacji, czy nawet Ukrainy. Szlak jest co prawda mozolny i porządnie daje w kość, ale przecież to właśnie za tę radość ze zdobycia trudnego szczytu między innymi kochamy Nasze Bieszczady…
Grupa Dyskusyjna
Kochani ! Nasz profil w portalu Facebook rośnie i rośnie – jest Was coraz więcej z czego ogromnie się cieszymy 🙂
To właśnie za pośrednictwem portalu Faceook dostajemy też coraz więcej pytań odnośnie noclegów w Bieszczadach oraz innych wskazówek praktycznych – aby móc im wszystkim sprostać stworzyliśmy dla Was specjalną grupę dyskusyjną:)
Aby do niej dołączyć prosimy klikać w link poniżej i następnie w przycisk „Dołącz do grupy:
Grupa Dyskusyjna Bloga Nasze Bieszczady
Grupa ta jest całkowicie do Waszej dyspozycji 🙂 Zadawajcie na niej wszelkie pytania dotyczące:
– noclegów
– restauracji
– atrakcji
– dojazdów
– porad praktycznych
Postaramy się na nie odpowiedzieć i oczywiście liczymy na pomoc Was wszystkich w rozwiewaniu wszelkich wątpliwości!
Udostępniajcie też:
– swoje zdjęcia
– opowieści
– wszelkie historie związane z Bieszczadami!
Grupa ta jest miejscem wolnej wymiany doświadczeń, myśli i spostrzeżeń fanów Bloga Nasze Bieszczady. Rozmowy nie są moderowane, a użytkownicy nie są blokowani – ta grupa to miejsce dla Was 🙂
Mapa Bieszczadów – 5 Porad Jak Wybrać Najlepszą
Mapa Bieszczadów – 5 Porad Jak Wybrać Najlepszą
Bieszczady to prawdopodobnie jeden z najpiękniejszych zakątków naszego kraju. Z roku na rok cieszy się on rosnącą popularnością. Nic w tym dziwnego – obfituje on w niezliczone atrakcje pozwalające na planowanie tutaj aktywnego wypoczynku, wyjazdu z dziećmi czy wypadu w góry nawet podczas niepogody. Mimo wielu ciekawych miejsc, które warto zobaczyć w Bieszczadach zdecydowana większość turystów przybywa tu z myślą o wędrówkach górskich. W ich trakcie niezbędna będzie mapa Bieszczadów.
Bieszczady to niezwykle ciekawa kraina o bardzo bogatej historii i niezliczonej ilości zabytków, np. cerkwi. Góry te posiadają również bardzo ciekawą i urozmaiconą budowę topograficzną, która dla osoby odwiedzającej te strony po raz pierwszy może być wręcz skomplikowana i sprzyjać zabłądzeniu w górach. Podczas gdy spora część łańcuchów górskich w Polsce składa się po prostu z jednej głównej grani biegnącej równoleżnikowo, którą dodatkowo biegnie granica państwa Bieszczady charakteryzują się przebiegiem masywów górskich na linii z północnego zachodu na południowy wschód. Liczne są tu dodatkowo grzbiety górskie położone całkowicie na terytorium naszego kraju, którymi nie biegnie granica. Pomiędzy poszczególnymi szczytami oraz masywami możemy swobodnie się poruszać. W dolinach biegną drogi, położone są liczne miejscowości, miejsca noclegowe.
Wszystko to sprawia, że w trakcie pierwszej wizyty w Bieszczadach możemy czuć się nieco zagubieni i nie do końca rozumieć, w której części Bieszczadów się znajdujemy, w jaki sposób dotrzeć do wybranej przez nas atrakcji czy na szlak. Mapa Bieszczadów będzie tu zatem absolutną koniecznością. Skoro tak to możemy zapytać o to w jaki sposób wybrać najlepszą z nich? Na to właśnie pytanie postaramy się odpowiedzieć w niniejszym artykule.
#1 Nie za obszerna
Bieszczady to duży obszar jednak jak każdy inny posiada on swoje granice. W uproszczeniu można powiedzieć,
że południową oraz wschodnią wyznaczają granice Polski (oczywiście chodzi tu o Bieszczady położone na terenie naszego kraju, a nie o ich dalszą część leżącą na Ukrainie), granicę północną umiejscawia się mniej więcej na linii szosy Sanok-Ustrzyki Dolne, granica wschodnia zaś przebiega południkowo na linii przecinającej Komańczę.
Bieszczady ze wszystkich stron otoczone są innymi górami. Wybierając zatem mapę Bieszczadów koniecznie musimy upewnić się czy nie kupujemy mapy przedstawiającej zbyt obszernego fragmentu naszego kraju. Mapa przedstawiające okoliczne góry i pogórza z pewnością będzie ciekawa ale może być mniej użyteczna ze względu na mniej szczegółowe ukazanie samych Bieszczadów.
#2 Nie za dokładna
Podob
nie jak zbyt obszerna mapa Bieszczadów może nie być do końca przydatna tak samo z drugiej strony mapa zbyt dokładna będzie utrudniała orientację w terenie. Powiedzieliśmy wszak, że Bieszczady posiadają bardzo urozmaiconą budowę wewnętrzną – mapa przedstawiająca tylko jeden, wybrany ich fragment może sprzyjać zabłądzeniu i zgubieniu się w terenie.
Posługując się znów kilkoma uproszczeniami w Bieszczadach możemy wyróżnić następujące obszary:
- część łemkowska – jej granice są różnie wyznaczane, często przedstawia się ją jako część Bieszczadów leżącą najbardziej na zachodzie, pomiędzy południkowo biegnącymi liniami przecinającymi Komańczę oraz Baligród; większość geografów zgadza się, że jej centralną częścią jest masyw Wysokiego Działu z Chryszczatą; obszar ten charakteryzuje się dużą lesistością i przez turystów wybierany jest zdecydowanie rzadziej niż inne, bardziej widokowe szlaki.
- Pogórze Bieszczadów – zwane przez niektórych również Bieszczadami Niskimi; przyjmuje się, że mowa w tym wypadku o okolicach długich masywów Żukowa, Ostrego, Otrytu; obszar ten to niższe, zalesione wzniesienia, często nie oferujące spektakularnych widoków znanych z pocztówek.
- Bieszczady Wysokie – najbardziej rozpoznawalna część Bieszczadów umiejscowiona niejako w południowo-wschodnim „rogu Polski” wyznaczonym przez granice naszego państwa; od północy graniczy z Pogórzem Bieszczadów, od wschodu z ich częścią łemkowską; to właśnie tutaj znajdują się najbardziej znane i oferujące najpiękniejsze widoki masywy takie jak Połonina Wetlińska, Połonina Caryńska czy Gniazdo Tarnicy.
Tak naprawdę większość z nas mówiąc o Bieszczadach ma na myśli jedynie ostatnią z opisanych ich części. To tu przebiegają najciekawsze trasy oferujące najbardziej zapierające dech w piersiach panoramy będące celem niejednej górskiej wycieczki. Planując zatem kupno mapy Bieszczadów nieodzownie musimy upewnić się, że wybieramy mapę przedstawiającą właściwy ich fragment.
#3 Czasy przejść
Liczne wydawnictwa kartograficzne prześcigają się w oferowaniu coraz to bardziej wymyślnych ma
p Bieszczadów. Wzbogacane są one często przeróżnymi dodatkowymi opisami, historią regionu, planami miejscowości itp. Nie wiedzieć jednak czemu na części map brakuje tak fundamentalnej informacji jak czasy przejść na szlakach oraz ich długości w kilometrach. Wybierając mapę warto zwrócić na to uwagę. Bieszczady to góry oferujące długie i męczące wędrówki. Nie byłoby dobrze gdybyśmy utknęli w górach po zmroku tylko dlatego, że nasza mapa nie podawała nam informacji o długości trasy i jej teoretycznym czasie przejścia, a my przez to przeceniliśmy nasze możliwości.
#4 Atrakcje
Powiedzieliśmy już wcześniej, że Bieszczady to niezliczone atrakcje, zabytki, ścieżki przyrodnicze, ślady historii i inne miejsca, kt
óre warto zobaczyć. Byłoby zatem świetnie, żeby oprócz podstawowych informacji nasza mapa Bieszczadów opisywała oraz umiejscawiała w terenie jak najwięcej z nich. Będzie to szczególnie przydatne w dni kiedy zmęczeni górskimi wycieczkami będziemy chcieli odnaleźć spokój w trakcie łatwego spaceru jedną z tutejszych ścieżek dydaktycznych, odwiedzić jedną z nieistniejących dziś, wysiedlonych wsi, czy dowiedzieć się więcej na temat tego jak dawniej wyglądało życie w Bieszczadach i kim byli tutejsi rdzenni mieszkańcy.
#5 Wodooporna
Bieszczady to obszar o ostrym, nieprzewidywalnym klimacie i pogodzie. Zdarza się, że często w trakcie naszej 
wymarzonej i planowanej od dawna górskiej wycieczki zaskoczy nas ulewny deszcz padający wbrew wszelkim zapowiedziom i prognozom pogody. Pada tu dużo, często i obficie. Pogoda potrafi zmienić się diametralnie dosłownie w ciągu parudziesięciu minut. Burze i nawałnice pojawiają się tu nagle i niespodziewanie. W związku z tym wszelkie niefoliowane mapy Bieszczadów drukowane na cienkim papierze naprawdę nie zdają tu egzaminu. Po pierwsze przecierają się już po paru złożeniach, a po drugie z pewnością nie przetrwają pierwszej poważniejszej ulewy. Warto o tym pamiętać przy zakupie mapy aby później w środku nawałnicy nie układać jej z rozmoczonych kawałków.
Mapa Bieszczadów – Podsumowanie
Mapa Bieszczadów to jedna z najważniejszych i najbardziej nieodzownych rzeczy zabieranych do plecaka na każdą wycieczkę w tych pięknych stronach. Są to wszak tereny zwodnicze, pełne jarów, wąwozów, gęstych lasów, w których szczególnie w trakcie złej pogody niezwykle łatwo jest pobłądzić. Mapę należy mieć ze sobą za każdym razem gdy ruszamy w teren, nawet jeśli wydaje nam się, że zupełnie jej nie potrzebujemy, a dany szlak czy ścieżkę znamy jak własną kieszeń. Dlatego właśnie właściwy wybór mapy jest tak ważny. Mamy nadzieję, że nasz krótki artykuł z kilkoma, według nas, kluczowymi punktami okaże się pomocny. Do zobaczenia na szlaku!
Połonina Caryńska z Berehów Górnych
Połonina Caryńska z Berehów Górnych
Połonina Caryńska, zwana przez niektórych nieraz Carycą, to chyba jeden z najbardziej emblematycznych i monumentalnych zarazem masywów górskich w Bieszczadach. Jest symbolem tych gór, jej zdjęcia zdobią mapy i przewodniki górskie. Nic w tym dziwnego. Masyw ten wyróżnia się wszak przepiękną, wybitną sylwetką. Niezwykle prezentuje się o każdej porze roku – zimą czerń lasu kontrastuje wyraźnie ze śniegiem zalegającym na jej szczycie; wiosną jej stoki zielenią się nieśmiało, a zieleń ta eksploduje latem; jesień, przez wielu uważana za najlepszą porę roku na wyjazd w Bieszczady, oszałamia różnorodnością odcieni czerwieni lasu współgrających wspaniale z żółciejącymi połoninami. Połonina Caryńska z Berehów Górnych to kolejny z artykułów bloga Nasze Bieszczady opisujących górskie szlaki – tym razem będzie to właśnie Caryca.
Bieszczady to niekończące się możliwości spędzania wolnego czasu. Istniejące tutaj niezliczone atrakcje pozwalają na realizowanie wszelkich pomysłów na wakacje, czy wyjazd. To wspaniałe miejsce na aktywny wypoczynek, wypad w góry z dziećmi. Nie będziemy się tu nudzić nawet gdy pada deszcz. Dla wielu z nas Bieszczady pomimo swej fascynującej historii i jej wielu możliwych do odnalezienia po dziś dzień śladach pozostają nadal miejscem, w które jedziemy z myślą o wędrówkach górskich. Jeśli o nich mowa to w naszych wycieczkowych planach nie może zabraknąć Połoniny Caryńskiej.
Połonina Caryńska jest obok Połoniny Wetlińskiej, Tarnicy oraz Rawek celem większości turystów w Bieszczadach. Dzieje się tak z kilku powodów. Połonina Caryńska położona jest w wymarzonym do prowadzenia górskich obserwacji, centralnym miejscu w Bieszczadach Wysokich. Roztaczają się stąd oszałamiające widoki w promieniu 360 stopni – zobaczymy stąd wszystkie inne wspomniane wyżej masywy, a przy dobrej widoczności ukaże nam się również spora część pasm górskich po za granicami naszego kraju – po ukraińskiej i słowackiej stronie.
Tym co przyciąga tutaj turystów jest również fakt, że Połoninę Caryńską dość trudno jest zdobyć ze względu na znaczne nachylenie jej stoków – miłośnicy mozolnych górskich podejść oraz krajobrazów, których nie powstydziłyby się Tatry Zachodnie będą tutaj niezwykle zadowoleni mogąc zmierzyć się z tak wymagającą górą.
My zaś opiszemy szlak Połonina Caryńska z Berehów Górnych, który przemierzyliśmy w jeden z weekendów pod koniec maja. Niestety naszą wędrówkę przerwała gwałtowna burza, ze względu na którą nie dotarliśmy do zakładanego przez nas celu wędrówki. Mimo wszystko ten dzień dał nam szansę zrobienia olbrzymiej ilości wspaniałych zdjęć, na których wyraźnie widać zbliżający się deszcz i burzę. Dostarczył on nam również moc wspaniałych wrażeń, którymi jak zwykle z olbrzymią ochotą dzielimy się z naszymi czytelnikami.
Berehy Górne
Berehy Górne to dawna, nieistniejąca dzisiaj już wieś wysiedlona po okresie zamętów narodowościowych po zakończeniu II wojny światowej. Dziś nie pozostał po niej właściwie żaden ślad oprócz cmentarza na wzgórzu, miejsca po cerkwi i ledwie dostrzegalnych, zarastających pól. Znajduje się tutaj natomiast niewielki parking, który uważa się za jedno z lepszych miejsc, z którego warto rozpocząć wycieczkę na Połoninę Caryńska lub Wetlińską. My zostawiamy tutaj samochód i kierujemy się na Carycę szlakiem Połonina Caryńska z Berehów Górnych.
Szlak od razu po minięciu wspomnianego już dawnego cmentarza, która notabene obfituje w piękne nagrobki, staje się nieznośnie stromy. Niemal od samego początku po pokonaniu głębokiego jaru rozpoczynamy męcząca wspinaczkę po stopniach lub ubitej ziemi. Las jest tu gęsty, mroczny i przy mocno święcącym słońcu bardzo duszny – warto o tym pamiętać planując wycieczkę i zabrać stosowne ubranie, które posłuży nam w tej znojnej fazie podejścia.
Po kilkudziesięciu minutach mozolnego pięcia się w górę natrafiamy na wiatę biwakową. To dobre miejsce na odpoczynek, posiłek lub schronienie się przed niepogodą. Szlak jest dość popularny więc nie brakuje tu innych turystów. Niedaleko za wiatą las się przerzedza i teraz kroczymy przez coraz to większe polany. W letni dzień słońce grzeje tu niemiłosiernie – warto pamiętać o nakryciu głowy.
Wyjście z lasu
Po pokonaniu jednej z większych polan i niedługim odcinku lasu wychodzimy wreszcie z niego na dobre. Naszym oczom ukazują się od razu wspaniałe widoki, które będą nam towarzyszyły aż do końca wycieczki i ponownego wejścia w las. Przed nami jeszcze ostatni bardzo stromy odcinek końcowego podejścia na grań po kamieniach. Po prawej stronie mijamy źródełko i strumień, dzięki któremu możemy napić się zimnej wody i ochłodzić się. Po pokonaniu ostatnich metrów docieramy wreszcie na grań. Oczom naszym już tutaj ukazuje się wspaniała panorama otaczająca nas ze wszystkich stron.
Po krótkim odpoczynku ruszamy dalej aby zdobyć najwyższy wierzchołek Połoniny Caryńskiej. Podejście nie jest już tak strome jak poprzednio. Idziemy teraz za to wąską ścieżką wśród efektownych wychodni skalnych. Warto co parę kroków odwrócić się za siebie – z każdym krokiem rozpościera się tutaj bardziej obszerny widok w kierunku sąsiedniej Połoniny Wetlińskiej i Chatki Puchatka, którą widzimy stąd jak na dłoni.
Grzebietem Połoniny
Szczyt Połoniny Caryńskiej to kwintesencja bieszczadzkich wędrówek górskich. Siedzimy na skalistym wierzchołku i delektujemy się widokami we wszystkie strony. Przy dobrej widoczności trudno byłoby wymarzyć sobie lepsze miejsce na poznawanie topografii Bieszczadów i porównywanie jej budowy z mapą.
Widzimy tutaj dosłownie wszystko: na północy widok sięga daleko w kierunku Ustrzyk Dolnych, Żukowa, Ostrego i Otrytu; bardziej na północny-zachód maluje się przed nami Dolina Sanu z mocno rozbudowanymi zboczami Połoniny Wetlińskiej – możemy wyraźnie rozpoznać poszczególne wierzchołki rozdzielające doliny Hylatego, Zatwarnicy, Hulskiego czy Tworylczyka; na zachodzie niepodzielnie króluje Połonina Wetlińska; na południu zaglądamy w dolinę Wetliny, jak na dłoni widzimy Rawki; dalej na południowym-wschodnie dominuje majestatyczne Gniazdo Tarnicy, a obniżenie Przełęczy Beskid pozwala zajrzeć nam daleko wgłąb Ukrainy w kierunku najwyższego szczytu Bieszczadów – Pikuja.
Nam niestety pogoda nie dopisała i już na tym etapie wycieczki widać było wyraźnie, że będziemy musieli uciekać przed deszczem i burzą. Ruszyliśmy zatem czym prędzej w dalszą drogę w kierunku niższych wierzchołków Połoniny Caryńskiej. Niestety nie udało nam się zajść zbyt daleko. Po zejściu ze szczytu Połoniny Caryńskiej naszym oczom ukazało się piękne siodło, w którym do szlaku biegnącego granią od południa dołącza szlak zielony z Przełęczy Wyżniańskiej. Minęliśmy go i szybkim krokiem udaliśmy się granią dalej w kierunku Ustrzyk Górnych.
Nie było nam dane jednak zajść za daleko. Dosłownie kilkaset metrów dalej złapała nas potężna ulewa i na domiar złego w Połoninę zaczęły bić pioruny. To skłoniło nas do odwrotu, powrotu do zielonego szlaku i szybkiego zejścia w lejącym deszczu w kierunku Przełęczy Wyżniańskiej.
Połonina Caryńska z Berehów Górnych – czy warto?
Choć nasza wycieczka zakończyła się wcześniej niż planowaliśmy i wróciliśmy z niej kompletnie przemoczeni byliśmy z niej ogromnie zadowoleni. Zdobyliśmy najwyższy wierzchołek Połoniny Caryńskiej z Berehów Górnych, nie pokonała nas niezwykła wprost stromizna i skwar zapowiadający późniejszą burzę. Mało tego, zbliżający się deszcz dostarczył nam okazji do zrobienia kilku świetnych zdjęć. Zejście w deszczu i potoku błota płynącego szlakiem było z kolei prawdziwie górskim doświadczeniem, na którym zawsze przecież nam bardzo zależy. Summa summarum była to bardzo udana wycieczka.
Na koniec odpowiedź na pytanie czy szlak Połonina Caryńska z Berehów Górnych jest wart uwagi – zdecydowanie tak! Jest on prawdziwą kwintesencją wszystkiego co w Bieszczadach najlepsze – dająca ogromną satysfakcję mozolna wędrówka, wspaniałe widoki, dzika, górska przyroda – to przecież za to wszystko kochamy te Nasze Bieszczady…
Agroturystyka w Bieszczadach – Jak Znaleźć Najlepszą
Agroturystyka w Bieszczadach – Jak Znaleźć Najlepszą
„Agroturystyka w Bieszczadach – jak znaleźć najlepszą” to kolejny z serii praktycznych poradników na naszym blogu. Od dłuższego już czasu tworzymy blog o Bieszczadach, który od pierwszych dni swojego istnienia spotyka się z niezwykle ciepłym odbiorem. Początkowo pisaliśmy o tym co nas samych najbardziej interesuje tzn. o bieszczadzkiej historii, wysiedleniach rdzennej ludności oraz nieistniejących dziś wsiach takich jak choćby Krywe czy Tworylne. Dość szybko jednak zorientowaliśmy się, że równie dużą, jeśli nie większą, popularnością cieszą się artykuły z wszelkiego rodzaju praktycznymi poradami czy wskazówkami dotyczącymi spędzania czasu w Bieszczadach.
W ten sposób zaczęły powstawać nasze kolejne poradniki o tym gdzie się zatrzymać w Bieszczadach, co warto zobaczyć, jakie atrakcje tutaj znajdziemy, jak spędzić aktywny pobyt w Bieszczadach, co robić tutaj z dziećmi, gdy pada deszcz, czy wreszcie ostatnio o tym jak wybierać noclegi w Bieszczadach. Znów okazało się, że posty te czytane są przez olbrzymią rzeszę miłośników bieszczadzkiego kresu.
Niniejszy wpis jest zatem kolejną próba przedstawienia garści użytecznych wskazówek tym razem na temat tego jak wybrać najlepszą agroturystykę w Bieszczadach. Ten rodzaj miejsca noclegowego zyskuje w ostatnich latach gwałtownie na popularności. Wyrastają one jak grzyby po deszczu w całym kraju, jednak nadal agroturystyka w Bieszczadach pozostaje niekwestionowaną królową. Dzieje się tak zapewne dlatego, że region ten w sposób szczególny kojarzony jest z odpoczynkiem na łonie natury, w ciszy i spokoju, której szczególnie ludziom mieszkającym w miastach tak trudno jest nieraz znaleźć. Poniżej przedstawiamy zatem naszą krótką listę 5 podpowiedzi na to jak sprawić aby wybrana przez nas agroturystyka w Bieszczadach nie sprawiła nam zawodu. Zapraszamy do lektury!
#1 Agroturystyka
Z uwagi na wspomniany już wyżej fakt, że gospodarstwa agroturystyczne cieszą się w ostatnich latach olbrzymią popularnością okazuje się, iż coraz więcej miejsc noclegowych dodaje do swojego opisu czy oferty magiczne słowo: „agroturystyka”. Zastanówmy się jednak przez chwilę co jednak ono oznacza?
Nieocenione źródło wiedzy i wyrocznia naszych czasów – Wikipedia – podaje taką definicję:
Agroturystyka – forma wypoczynku w warunkach zbliżonych do wiejskich. Ta forma turystyki obejmuje różnego rodzaju usługi, począwszy od zakwaterowania, poprzez częściowe lub całodniowe posiłki, wędkarstwo i jazdę konną, po uczestnictwo w pracach gospodarskich.
Skoro tak to czy aby na pewno każdy obiekt możemy nazwać agroturystyką? Coraz częściej widzimy wszak oferty przeróżnych obiektów niemających nic wspólnego z wsią, czy gospodarstwem rolnym, które w swoich opisach nadużywają zanadto słowa agroturystyka. W jaki sposób w takim razie nie dać nabić się w butelkę?
Po pierwsze przed wyborem noclegu konieczne będzie dość szczegółowe zapoznanie się z mapą oraz umiejscowieniem interesującego nas obiektu. Szukamy zatem miejsc z dala od miast czy większych nawet miejscowości. Nie interesują nas w takim razie również obiekty stojące w zwartej zabudowie innych domów, czy tym bardziej w okolicach obiektów przemysłowych. Próbujemy znaleźć budynki w oddali od innych zabudowań, najchętniej poza wszelkimi osadami, pośród pól na terenach stricte wiejskich.
Kolejna rzecz to rodzaj budynku, w którym mamy być zakwaterowani. Nie interesują nas za bardzo domy murowane, pensjonaty, czy ośrodki wczasowe. Poszukujemy zaadoptowanych wiejskich chat, budynków z bali, najchętniej ogrzewanych kominkami (szczególnie jeśli planujemy jesienny czy zimowy wyjazd). Zwracamy przy tym uwagę czy nie wybraliśmy przypadkowo drewnianego domku stojącego tuż obok 10 innych takich samych budynków w dużym ośrodku – w takim miejscu nawet po sezonie może być głośno i tłoczno.
#2 Bieszczady
Bieszczady co roku przeżywają w sezonie coraz to większe oblężenie przez turystów. Powoduje to, że niewidzialna granica tego regionu jest z roku na rok coraz to bardziej przesuwana przez właścicieli miejsc noclegowych na północ. Jest to zupełnie zrozumiałe – agroturystyka w Bieszczadach czy innego rodzaju miejsce noclegowe to świetny biznes stąd nie dziwi, że szczególnie w internecie widzimy coraz więcej ofert niemalże spod Przemyśla opatrzonych dumną nazwą: noclegi w Bieszczadach.
Co zrobić zatem aby nie wylądować w miejscu oddalonym o dziesiątki kilometrów od głównych bieszczadzkich atrakcji i nie spędzać godzin w samochodzie czy autobusie na codziennym dojeżdżaniu do nich? Po raz kolejny nie obędzie się bez spędzenia przynajmniej chwili na studiowaniu mapy oraz dokładnego opisu położenia interesującego nas obiektu.
Tym razem musimy zastanowić się co najbardziej interesuje nas w Bieszczadach. Miejsce noclegowe będziemy musieli dostosować w zależności od tego czy mamy zamiar wędrować po górskich szlakach, jeździć konno, leniuchować nad wodą czy po prostu cieszyć się samą agroturystyką. Bieszczady to duży obszar. Gdzie indziej zatem będziemy szukać noclegu jeśli zależało nam będzie na szybkim wejściu na szlaki każdego ranka, gdzie indziej jeśli przeszkadzają nam hałaśliwi turyści, a jeszcze gdzie indziej jeśli chcemy korzystać z bliskości Jeziora Solińskiego. Zawsze pamiętajmy jednak, żeby upewnić się, że nasze miejsce noclegowe faktycznie znajduje się w obrębie Bieszczadów, a nie gdzie indziej.
#3 Kuchnia i wyżywienie
Agroturystyka w Bieszczadach to wspaniały pomysł na spędzenie tutaj wakacji czy innego wyjazdu. Jej wybór wiąże się często jednak z akceptacją pewnych określonych zasad. Może tak się na przykład zdarzyć, że jeśli chodzi o wyżywienie to będziemy musieli przygotowywać je we własnym zakresie (dla niektórych zresztą cała frajda na tym polega aby samodzielnie gotować sobie w pięknym, wiejskim gospodarstwie). Skoro tak to wypada upewnić się czy w danym obiekcie w ogóle jest dostępna kuchnia oraz jak ona wygląda. Nie chcemy przecież spędzić wyjazdu jedząc zupki w proszku zalewane wrzątkiem albo bić się o dostęp do jednopalnikowego pieca z innymi wczasowiczami.
Kuchnia w agroturystyce powinna zatem być ogólnodostępna dla wszystkich wczasowiczów o każdej porze dnia. Może przecież tak się zdarzyć, że wrócimy zziębnięci w górskiej wędrówki późnym wieczorem i wszystko o czym będziemy marzyć to jedynie ciepły posiłek. Warto zwrócić uwagę na wyposażenie kuchni – ile posiada palników na wypadek tłoku w agroturystyce, czy jest w niej czajnik, mikrofalówka itp. Dobrze aby kuchnia była przestronna tak abyśmy mogli swobodnie poruszać się po niej chociażby rankiem gdy będzie pełna innych osób przyrządzających sobie śniadanie.
Kolejną istotną kwestia jest ewentualne wyżywienie zamawiane w agroturystyce w Bieszczadach. W tego typu obiekcie świetnie by było gdybyśmy mogli skosztować tradycyjnych, miejscowych potraw. Dziwnie by było w górskim pustkowiu otrzymać na obiad np. hamburgera z frytkami, których mamy pod dostatkiem na co dzień w miastach.
#4 Zwierzęta
Tak jak to mówił prezentowany na początku niniejszego artykułu cytat agroturystyka powinna prezentować warunki zbliżone do wiejskich. Skoro mowa o wsi to nie może zabraknąć oczywiście zwierząt. Byłoby zatem wspaniale gdyby nasze miejsce noclegowe było jednocześnie połączone np. ze stadniną koni albo było umiejscowione w pobliżu wypasu owiec, czy innych zwierząt. Dla miłośników czworonogów ważne także będzie aby do danego obiektu można było przyjechać z własnym pupilem. Takie małe, dodatkowe szczegóły sprawią, że rzeczywiście poczujemy jakbyśmy odpoczywali na wsi od naszego codziennego, miejskiego życia.
#5 Dodatkowe atrakcje
Na koniec rzecz ostatnia ale wcale nie mniej ważna niż pozostałe. Powiedzmy, że wybraliśmy już naszą wymarzoną agroturystykę w Bieszczadach, sprawdziliśmy wszystko o czym pisaliśmy powyżej. Powstaje zatem ostatnie pytanie – co my tam właściwie będziemy robić?
Możemy oczywiście spędzić cały wyjazd na leniuchowaniu na leżaku i opalaniu się, czy zwiedzaniu okolicznych popularnych atrakcji ale dla niektórych z nas może to być za mało. Z tego właśnie względu już na etapie wybierania miejsca noclegowego warto zwrócić uwagę na to jakie dodatkowe atrakcje dostępne są w okolicy czy wręcz w samym obiekcie, w którym planujemy się zatrzymać.
Najlepiej będzie poszukiwać miejsc, które oferują jak największą ilość możliwości. Może to być zatem jazda konna lub jej nauka, wycieczki po okolicy w przewodnikiem, wędkowanie, sporty wodne, foto safari, tropienie zwierząt, offroad, quady, grzybobrania jesienią, a zimą wyprawy na nartach biegowych czy rakietach śnieżnych itp. Warto zawczasu zadbać o to abyśmy w trakcie naszego nawet krótkiego pobytu w Bieszczadach nie nudzili się i abyśmy powrócili do domu z uśmiechem od ucha do ucha na twarzach. W Bieszczadach przy odrobinie pomysłowości naprawdę o to nietrudno.
Agroturystyka w Bieszczadach – Podsumowanie
Agroturystyka w Bieszczadach to chyba jeden z najlepszych pomysłów na wakacje, wyjazd na grzybobranie, w długi weekend czy święta. Z racji olbrzymiej ilości ofert w Bieszczadach łatwo się jednak pogubić w dostępnych możliwościach i nietrudno dokonać wyboru, którego będziemy później żałować. Mamy nadzieję, że nasz krótki artykuł oraz lista 5 podpowiedzi czym się kierować wybierając gospodarstwo agroturystyczne w Bieszczadach okaże się pomocna, a wyjazd w te najpiękniejsze z gór jak zwykle dostarczy niezapomnianych wrażeń!
Blog o Bieszczadach – Dlaczego tworzymy Nasze Bieszczady?
Blog o Bieszczadach – Dlaczego tworzymy Nasze Bieszczady?
Nasze Bieszczady to blog o Bieszczadach tworzony przez miłośników tego niezwykłego zakątka Polski. W bardzo krótkim czasie zgromadził on pokaźną liczbę fanów w mediach społecznościowych, każdego miesiąca jest czytywany przez tysiące osób. Można zapytać: dlaczego? Dlaczego ktoś poświęca znaczną część swojego wolnego czasu na tworzenie bloga o Bieszczadach i dlaczego tak wiele osób ma ochotę taki blog czytywać? Co sprawia, że wszyscy razem kochamy te Nasze Bieszczady? Spróbujmy na te pytania odpowiedzieć…
Dlaczego tworzymy blog o Bieszczadach?
Kochamy Bieszczady
Tak jak to piszemy na króciutkiej stronie o nas jesteśmy ludźmi wychowanych w mieście. Całe nasze dotychczasowe życie upływało w otoczeniu murów, pośród rozgrzanych latem betonowych ścian, w zgiełku, pośpiechu i hałasie. Od dziecka uczono nas, że najważniejsza w życiu jest praca, że należy robić „karierę”, kupić mieszkanie, starać się o awans itd. Pośpiech, stres, ślepy pęd za kolejnymi materialistycznymi dobrami – do tego byliśmy przyzwyczajani.
Było oczywiście w tym życiu wiele jasnych punktów pozwalających chociaż na chwilę oderwać myśli od miejskiej dżungli, odetchnąć pełna piersią i nie myśleć o codzienności. Takim najlepszym antidotum na problemy były zawsze dla nas górskie wędrówki. Od wczesnego dzieciństwa dzięki rodzicom czy dziadkom wyjeżdżaliśmy często w góry. Beskidy, Tatry – poznaliśmy je jak własną kieszeń. Przez cały rok wracaliśmy myślami do tych krótkich chwil spędzonych na szczytach w absolutnej, niemal dającej się usłyszeć ciszy czy do tych momentów zadumy i zatopienia w myślach na szlaku. Czasy jednak się zmieniają, turystyka w naszym kraju przeżywa dynamiczny rozkwit co nieraz owocuje tym, że o ową ciszę i spokój w górach jest coraz trudniej. Można powiedzieć zatem, że nadal szukaliśmy swojego miejsca na ziemi.
Tak było do czasu gdy po raz pierwszy przyjechaliśmy w Bieszczady. Wydawało nam się, że w górach widzieliśmy już wszystko i że niczym nowym nas one nie zaskoczą się. A jednak zaskoczyły. W Bieszczadach od pierwszego dnia pokochaliśmy dosłownie wszystko, stały się one dla nas kwintesencją tego co od zawsze tak bardzo ciągnęło nas w góry.
Zafascynowała nas niesamowita, jakby żywcem wyjęta ze scenerii filmowej przyroda – chyba nigdzie indziej na szlaku nie spotkamy tylu powyginanych, skarłowaciałych, tworzących niesamowite kształty drzew i krzewów. Zewsząd wyglądają tu na nas skalne wychodnie, dosłownie w każdej rozpadlinie ciurczy bezimienny potok. Posępny, skrzypiący i pusty las często tonie w gęstej mgle, zimą jest niemal kompletnie zasypany śniegiem i niemożliwy do przebycia. Tutejsza szadź w mroźny, zimowy dzień sprawia, że zwykły spacer zamienia się w wycieczkę w bajkową „krainę lodu”. Wiosna to potoki kaczeńców w przydrożnych rowach. Lato to orgia soczystej zieleni. Jesień oszałamia ilością kolorów. Osoba wrażliwa na piękno przyrody nie może przejść obok tego wszystkiego obojętnie.
Fascynuje nas ich historia
Inną naszą pasją jest historia. Od lat wczesnego dzieciństwa zaczytywaliśmy się książkami opisującymi najdawniejsze dzieje, tłumaczącymi w jaki sposób powstał dzisiejszy świat. Tak zawsze staraliśmy się patrzeć na historię – przez pryzmat jej wpływu na dzisiejszą rzeczywistość i nasze własne życia. Jeden wątek interesował nas zawsze szczególnie – jak to możliwe, że historia jest tak pełna zła, okropnych, bezsensownych zbrodni? Co jest nie tak z tym ludzkim gatunkiem, że zdobywa się raz po raz na te przerażające czyny?
To poczucie, ta myśl została obudzona już w trakcie pierwszej wizyty w Bieszczadach. Był taki dzień, w którym odwiedziliśmy Bystre tuż 
przy ukraińskiej granicy. Pierwszym pytaniem jakie pojawiło się w naszych głowach było: dlaczego napisy na tamtejszym cmentarzu nie są po polsku? Przecież to Polska, prawda?
Musimy się przyznać, że po raz pierwszy odwiedziliśmy Bieszczady bez uprzedniego przygotowania historycznego. Obiecaliśmy sobie to naprawić jeszcze w trakcie wyjazdu. Pochłanialiśmy coraz to nowe książki o niezwykłej, skomplikowanej historii Bieszczadów i odwiedzaliśmy kolejne miejsca. Były więc Lutowiska z niezwykłym cmentarzem żydowskim pełnym chylących się ku upadkowi tysięcy macew. Co stało się zatem z tutejszymi Żydami? Były puste doliny Krywego czy Tworylnego. No właśnie, dlaczego puste? Co stało się z ich mieszkańcami?
Bez pamięci zakochaliśmy się w wyjątkowej historii bieszczadzkiego kresu. Pochłanialiśmy wszelkie dostępne opracowania o Bojkach, ich wierzeniach, zwyczajach, bieszczadzkich cerkwiach i wszystkim tym co było i jest związane z niegdysiejszą wielokulturowością tych regionów tak brutalnie przerwaną po wojnie. Naszą pasją stało się odnajdywanie zagubionych śladów tutejszej przeszłości. Zaczęliśmy przekopywać archiwa państwowe w poszukiwani map dawnych, nieistniejących wsi, z którymi w ręku wędrowaliśmy od jednej ledwie majaczącej w trawie podmurówki dawnej bojkowskiej chyży do drugiej.
To właśnie tam, w tych pustych, przepastnych dolinach, na wypalonych cerkwiskach czy na zarastających lasem opuszczonych cmentarzach powracały nasze dawne pytania: jak to możliwe, że jeden człowiek może i chce wyrządzić drugiemu tyle krzywdy? W imię czego, za co?
Szukamy ucieczki od zgiełku miasta
Naszym przyrodniczo-historycznym wędrówkom towarzyszyło od samego początku umiłowanie i poszukiwanie całkowitego odcięcia od świata, poczucie zagubienia w czasie i przestrzeni i istnienie niejako obok problemów dzisiejszego, nowoczesnego świata. To wszystko odnaleźliśmy w Bieszczadach.
Jako osoby wychowane w ciągłym zgiełku miast, bombardowane nieustannie tysiącami bodźców poszukujem
y od zawsze miejsce jak najbardziej bezludnych. Najchętniej wyruszamy na takie szlaki, na których możemy nie spotkać po drodze ani jednej osoby. To właśnie wtedy w pełni kontemplujemy przyrodę, historię i ciszę.
Bieszczady dają nam to wszystko. Najchętniej przyjeżdżamy tu poza sezonem. Jesteśmy wtedy jedynymi gośćmi w pensjonacie albo wynajmujemy jedyny domek w całym ośrodku. Za oknem wcześnie robi się ciemno, zewsząd otacza nas noc ciemna jak teatralna kurtyna. Jesteśmy tam tylko my i przyroda.
Na wycieczki ruszamy przez śnieg do nieistniejących wsi. W mrozie i padającym śniegu wędrujemy starymi, bojkowskimi ścieżkami do miejsc, które niegdyś tętniły życiem, a w których dziś króluje niepodzielnie przyroda. Po drodze spotykamy żubry, znajdujemy tropy wilków, czy niedźwiedzi. To właśnie wtedy czujemy, że odpoczywamy i że codzienne życie nas nie dotyczy.
Uwielbiamy dzielić się naszą pasją
Od samego początku naszej fascynacji Bieszczadami postanowiliśmy dzielić się naszą pasją pisząc blog o Bieszczadach. Powodem tej decyzji był fakt, że uznaliśmy, iż bieszczadzka historia i prawda o dziejach tamtych ziem jest relatywnie bardzo mało znana
. Wstyd się przyznać ale my sami przeżyliśmy porządną część naszych żyć nie mając pojęcia o tym co na tamtych ziemiach się wydarzyło.
Po pewnych czasie zauważyliśmy, że pisząc blog o Bieszczadach nie możemy skupiać się tylko i wyłącznie na historii tych gór z racji tego, że istnieje olbrzymie zapotrzebowanie na wszelkiego rodzaju poradniki dotyczące tego pięknego regionu. Od samego początku tworzenia bloga otrzymywaliśmy pytania o noclegi, atrakcje, czy miejsce, które warto tutaj zobaczyć. Zabraliśmy się wtedy do podwójnej pracy i zaczęliśmy gromadzić naszą wiedzę praktyczną. Tak powstawały kolejne, cieszące się ogromną popularnością poradniki na temat tego gdzie się zatrzymać w Bieszczadach, jak spędzić tutaj aktywnie czas, co robić w Bieszczadach z dziećmi lub gdy pada deszcz.
Dlaczego odwiedza nas kilkadziesiąt tysięcy ludzi miesięcznie?
To jest bardzo dobre pytanie! Musimy przyznać, że popularność naszej strony przerosła nasze najśmielsze oczekiwania! Sami byśmy nigdy nie pomyśleli, że blog o Bieszczadach może cieszyć się tak ogromnym powodzeniem. Często zastanawiam się czemu zawdzięczamy taki sukces?
Lubimy myśleć, że w tym wszystkim, o czym piszemy powyżej nie jesteśmy sami. Wydaje się, że istnieje olbrzymia grupa ludzi potrzebująca tego samego co my – kontaktu z przyrodą, chwili wytchnienia od miejskiego hałasu, momentu zadumy nad historią. Potwierdzają to liczne współprace, które udało nam się nawiązać od momentu rozpoczęcia pisania bloga. Nasze teksty publikowane były w National Geographic, na łamach kilku znanych stron o tematyce górskiej takich jak Góry i Ludzie, czy Wieczna Tułaczka czy np w serwisie Eska Info Rzeszów. To naszym partnerom i osobom z nami współpracującym zawdzięczamy tak dużą popularność.
Największe jednak podziękowanie należy się osobom takim jak Ty, dzięki którym taki blog o Bieszczadach jak nasz może istnieć. To właśnie nasi czytelnicy sprawiają, że mamy zapał do tego aby co kilka tygodni pokonywać setki kilometrów podczas wielogodzinnej podróży w góry, aby w trakcie wycieczek przystawać co chwilę i starać się zrobić jak najlepsze zdjęcie utrwalające daną chwile myśląc od razu o tym jak ono będzie wyglądało na blogu i czy aby na pewno się spodoba, aby do późnych godzin nocnych gromadzić wszelkie możliwe informacje o Bieszczadach i spisywać je w jak najciekawszej formie. To nasi czytelnicy poświęcają nam swój czas, przystają w codziennym biegu aby napisać jeden z tysięcy przemiłych komentarzy, które otrzymujemy, przeczytać nowy artykuł czy kliknąć „Lubię to” pod zdjęciem na Facebooku.
Chcemy abyście wiedzieli jedno – Wasze wsparcie motywuje nas do dalszego działania! Dajemy nasze słowo, że nadal będziemy dzielić się naszą pasją, zdjęciami, opowieściami o Naszych Bieszczadach. Mamy je przecież tylko jedne i to tylko od nas zależy aby pamięć o niezwykłej historii tego regionu oraz jego popularyzacja sięgały jak najdalej.
Co Robić w Bieszczadach z Dziećmi – 7 Propozycji
Co Robić w Bieszczadach z Dziećmi – 7 Propozycji
Co robić w Bieszczadach z dziećmi to jedno z pytań, które mogą sobie zadawać coraz liczniej przybywający w te strony letnicy. Bieszczady wszak przyciągają co roku dziesiątki tysięcy turystów. Jedni szukają tutaj górskich wrażeń, inni korzystają z jednej z licznych atrakcji, jeszcze inni pragną znaleźć chwilę zadumy i spokoju w opustoszonych przez trudną bieszczadzką historię dolinach.
Z sezonu na sezon przybywa w Bieszczadach miejsc noclegowych w przeróżnych wsiach, czy osadach, w których warto się zatrzymać. Coraz więcej osób przyjeżdża również w te strony ze swoimi najmłodszymi pociechami. Pytanie zatem, które z tutejszych atrakcji będą odpowiednie dla dzieci? To prawda, że Bieszczady dają niezliczone możliwości aktywnego spędzania czasu. Jest tutaj również co robić nawet gdy pada deszcz. Bez odpowiedzi pozostaje jednak nadal pytanie o to, co robić w Bieszczadach z dziećmi?
Poniżej prezentujemy naszą krótką i oczywiście bardzo subiektywną listę propozycji zmierzającą do odpowiedzi na powyższe pytanie. Znajdzie na niej coś dla siebie rodzina z dzieckiem niemal w każdym wieku. Mamy nadzieję, że okaże się ona pomocna i sprawi, że Wasze dzieci połknął „bieszczadzkiego bakcyla” i będą tutaj przyjeżdżać z Wami również jako dorosłe osoby. Jak to wszak mówią: „w Bieszczady przyjeżdża się tylko raz, a potem już się tylko wraca.”
#1 Zapora w Solinie
Solina to jedno z najbardziej emblematycznych miejsc w tej części Polski. Słyszał o niej chyba każdy kto był w Bieszczadach czy po prostu interesuje się tym zakątkiem naszego kraju. Nic w tym dziwnego – jest to wszak miejsce unikatowe może nawet w skali Europy.
W miejscowości tej istniała przez setki lat bojkowska wieś tętniąca życiem i wpisująca się znakomicie w historię Bieszczadów. Jak niemal wszystkie tutejsze miejscowości, padła ona ofiarą niepokojów i napięć nacjonalistycznych lat powojennych, na fali których została wysiedlona i opustoszała. Jej los jednak został przypieczętowany długo po wojnie, pod koniec lat 60. kiedy to została podjęta decyzja o budowie tutaj olbrzymiej elektrowni-zapory spiętrzającej wody dwóch rzek, które zalać miały wiele okolicznych miejscowości. Na unicestwienie i zniknięcie pod wodą zostało skazanych kilkanaście wsi.
Zapora w Solinie po wielu latach nadal budzi podziw swoimi rozmiarami i jest jedną z największych atrakcji regionu. Spacer po jej koronie, a w szczególności jej zwiedzanie należy do stałych punktów bieszczadzkich wycieczek. Jest to także jedna z pierwszych przychodzących do głowy odpowiedzi na pytanie co robić w Bieszczadach z dziećmi. Najmłodsze pociechy z pewnością zaciekawi zapora jak i jej okolice. Jej zwiedzanie będzie ciekawym przeżyciem, zaciekawi też dorosłych, a po całym dniu spędzonym na zaporze będzie można odpocząć w jednej z pobliskich restauracji czy kawiarni.
#2 Rejs po Jeziorze Solińskim
Jeśli jesteśmy w Solinie i zastanawiamy się co można tutaj robić z dziećmi to w naszych planach nie może zabraknąć rejsu po Jeziorze Solińskim. Spiętrzone przez zaporę w Solinie wody Sanu i Solinki utworzyły jeden z najpiękniejszych zbiorników wodnych w Polsce – Jezioro Solińskie. Zachwyca ono swoim rozmiarem, rozłożystością, ale w szczególności położeniem wśród gór – krajobraz ten przywodzi na myśl pejzaże znane ze Szwajcarii czy Norwegii. Wspaniałe jest tutaj wszystko – powietrze, widoki, przyroda.
Szczególnie niesamowite wrażenie robi niezwykle urozmaicona linia brzegowa jeziora, wąskie zatoczki wcinające się niemal w zbocza okalających zbiornik wzgórz. Rejs stateczkiem spacerowym po jeziorze będzie wspaniałą okazją do podziwiania przepięknych widoków oraz chwili oddechu od zgiełku miast. Dzieci na pewno będą zachwycone. Po rejsie możemy dodatkowo z naszymi pociechami wynająć kajak czy rower wodny i samodzielnie penetrować zatoczki Jeziora Solińskiego. Atrakcji jest tutaj naprawdę moc i na pewno jeden krótki wyjazd nie wystarczy aby z nich wszystkich skorzystać.
#3 Zagroda Żubrów
Jeśli nocujemy bardziej w głębi Bieszczadów, szczególnie w tzw. bieszczadzkim worku to jednym z pomysłów na to co robić w Bieszczadach z dziećmi będzie odwiedzenie pokazowej zagrody żubrów w Mucznem. Do miejsca tego bez problemu dojedziemy samochodem. Możemy też pokusić się o nocleg w samym Mucznem. Jest to niezwykła osada leśna na całkowitym odludziu, pośród lasu gdzie chyba tak jak nigdzie indziej można poczuć kontakt z przyrodą i odpocząć od problemów dnia codziennego.
Zagroda Żubrów to jedna z głównych atrakcji tej części Bieszczadów. Ciekawie będzie zobaczyć te majestatyczne zwierzęta w otoczeniu tak dla nich naturalnym. Cała rodzina spędzi tutaj ciekawe chwile na łonie natury. Dzieci poczują się odrobinę jak w zoo i na pewno po wizycie tutaj będą bardzo zadowolone. Po zwiedzeniu zagrody możemy udać się na spacer jednym z tutejszych szlaków spacerowych albo zobaczyć pobliskie torfowiska. Towarzyszyć nam będzie bujna, dzika bieszczadzka przyroda. Jeśli zależy nam na odwiedzeniu miejsca odciętego od świata zewnętrznego wówczas Muczne i jego okolice będą doskonałym wyborem.
#4 Drezyny Rowerowe
Jeśli zarezerwowaliśmy nocleg na północ od głównych górskich szlaków, a zastanawiamy się co robić w Bieszczadach z dziećmi to z pewnością jedną z lepszych propozycji będą drezyny rowerowe. Pozwolą one na spędzenie solidnej porcji czasu na świeżym powietrzu w ruchu. Przy okazji zwiedzimy kawałek okolicy. Urozmaiceniem przejażdżki drezynami będzie zainscenizowany „napad zbójników” na jadących drezynami zakończony ogniskiem z poczęstunkiem i przeróżnymi trunkami. Pozytywne zmęczenie i uśmiech od ucha do ucha gwarantowany! Przejażdżki można powtarzać o różnych porach roku!
#5 Bieszczadzka Kolejka Leśna
Kolejną niemal legendarną bieszczadzką atrakcją, która będzie doskonałą propozycją w odpowiedzi na pytanie o to co robić w Bieszczadach z dziećmi będzie przejażdżka Kolejką Leśną. Kolej wąskotorowa była przez długie lata jednym z nielicznych sposobów dotarcia do trudno dostępnych regionów bieszczadzkiego kresu. Spełniała ona tutaj bardzo konkretne zadanie gospodarcze – oddawała swe usługi przy transporcie wycinanych tutaj na potęgę drzew, 
największego z bieszczadzkich bogactw.
Dzisiaj kolejka jeździ już tylko na niewielkim fragmencie swojej dawnej trasy ale i tak mimo to zaliczana jest do obowiązkowych punktów każdej bieszczadzkiej wycieczki. Przejażdżka nią jest wspaniałą formą zwiedzania nawet najbardziej niedostępnych górskich regionów. Powolny bieg kolejki urozmaicają wspaniałe widoki i poczucie niemal stapiania się z przyrodą. Dzieci szczególnie zainteresuje muzeum kolejki z wieloma ciekawymi eksponatami.
#6 Basen w Lesku
Nawet w trakcie niepogody Bieszczady nie pozwalają się nudzić. W trakcie deszczu czy słoty możemy bowiem wybrać się z całą rodziną na basen w Lesku. Będziemy mogli spędzić tutaj właściwie cały dzień na zabawach w basenie, korzystaniu ze zjeżdżalni w aquaparku, sauny itp. Po całym dniu ruchu przekąsimy coś w tutejszym barze. W razie poprawy pogody w ciągu dnia możemy pokusić się o zwiedzenie jednej z atrakcji Leska – synagogi albo cmentarza żydowskiego. Możemy też zwiedzić samo Lesko – przespacerować się jego wąskimi uliczkami, odwiedzić jedną z kawiarni czy barów.
#7 Stadnina Koni
Ostatnią podpowiedzią na naszej liście na temat tego co robić w Bieszczadach z dziećmi będzie skorzystanie z usług jednej z licznych tutaj stadnin koni. Trudno sobie chyba wyobrazić lepszą metodę zwiedzania bieszczadzkich pustkowi niż w trakcie przejażdżki na koniu. Dla dzieci za to samą atrakcją będzie już wizyta w stadninie gdzie będzie można obserwować czy pobawić się z tymi wspaniałymi zwierzętami. Większe dziecko będzie mogło skorzystać z nauki jazdy właściwie niezależnie od poziomu swoich aktualnych umiejętności. Może także i reszta rodziny skusi się na taką lekcję…
Co robić w Bieszczadach z dziećmi – podsumowanie
Przedstawiliśmy naszą krótką listę pomysłów i propozycji na to co robić w Bieszczadach z dziećmi – mamy ogromną nadzieję, że przyda się ona i pomoże w wychowaniu kolejnego pokolenia Bieszczadników. Lista ta bierze pod uwagę spędzanie czasu w Bieszczadach nawet z niemowlakiem. Oczywiście z malutkim dzieckiem nie wybierzemy się raczej do miejsc takich jak Tworylne czy Krywe, które należą do jednych z najpiękniejszych w Bieszczadach i są jakby kwintesencją tych wspaniałych gór – takie wycieczki będą musiały poczekać aż nasze pociechy podrosną.
Z drugiej strony być może do naszej listy powinniśmy dodać kilka miejsc na pewno znanych miłośnikom bieszczadzkiej historii, które spokojnie możemy odwiedzić nawet z malutkim dzieckiem o ile tylko dysponujemy samochodem. Do miejsc takich zaliczyć możemy np. Bystre oraz otaczające je wsie Michniowiec i Lipie. Dojazd do nich autem nie prezentuje żadnych trudności. Jeśli motywem przewodnim naszego wypadu jest zatem zwiedzanie bieszczadzkich cerkwi czy robienie zdjęć to zdecydowanie powinniśmy rozważyć przejażdżkę w ten niezwykle urokliwy zakątek Bieszczadów.
Jeśli już mowa o cerkwiach i podziwianiu śladów bieszczadzkiej historii to również bez problemów możemy dotrzeć z dzieckiem do Łopienki. Pod samą cerkiew będziemy mogli podjechać samochodem albo możemy pokusić się o około godzinny spacer z położonego nieopodal parkingu. Droga jest na tyle wygodna, że nawet z wózkiem dziecięcym pokonamy ją bez żadnych trudności. Samochodem podjedziemy również pod samą cerkiew w Smolniku nad Sanem, która jest jednym z nielicznych polskich zabytków wpisanych na listę UNESCO. W ten sam sposób dostaniemy się także pod sam niezwykły cmentarz żydowski w Lutowiskach.
Podsumowując uważamy, że naprawdę jest co robić w Bieszczadach z dziećmi. Każdy rodzic z łatwością znajdzie tutaj coś dla siebie i swojego malucha, niezależnie od tego czy ma on roczek czy już ładnych parę lat. Być może to właśnie zwiedzając jedną z prezentowanych powyżej atrakcji zarazimy naszą pociechę „bieszczadzkim bakcylem” i sprawimy, że tak jak i my na zawsze pokocha Nasze Bieszczady.
Popularne Wpisy
